Orta Doğu’daki savaşın ardından sonrası yükselen petrol fiyatları, havacılık sektöründe büyük baskı yaratırken özellikle jet yakıtı maliyetlerindeki sert artış, düşük kâr marjlarıyla çalışan Çinli havayollarını krize sürükledi.
Air China, China Eastern Airlines ve China Southern Airlines’dan oluşan ve yılın ilk haftalarında yeniden kâra geçen Çin’in büyük üçlüsü, 2026’yı toplam 3,2 milyar dolar zararla kapatabilir.
Asya devlerini savaş vurdu
Savaşın başlamasından bu yana üç şirketin hisseleri yaklaşık yüzde 30 düşerken aynı dönemde Singapore Airlines hisseleri yüzde 9, Korean Air yüzde 7, Japan Airlines yüzde 20 ve ANA Holdings yüzde 18 geriledi.
Maliyet artışındaki en büyük etken ise jet yakıtı fiyatları oldu. Asya’da referans kabul edilen Singapur jet yakıtı fiyatı, şubat sonunda varil başına 93 dolarken mart sonunda 242 dolara kadar çıktı. Fiyatlar daha sonra gerilese de halen yüksek seviyelerde bulunuyor.
Çinli şirketler korunmasız kaldı
Birçok küresel havayolu, petrol fiyatlarındaki dalgalanmalara karşı önlem alırken Çinli şirketler, yakıt fiyatlarını önceden sabitleyen koruma stratejilerini kullanmadıkları için büyük ölçüde korunmasız kaldı. Singapore Airlines, yakıt fiyatlarını hedge ederek yüz milyonlarca dolarlık kazanç elde ederken Çinli havayolu şirketleri yükselen maliyetleri doğrudan bilançolarında hissetti.
Artan giderleri dengelemek isteyen havayolları, yolculara ek yakıt ücretleri yansıtmaya başlarken, kısa mesafeli uçuşlarda ek yakıt ücreti birkaç hafta içinde 10 yuandan 90 yuana çıkarıldı. Uzun uçuşlarda ise ek ücret 170 yuana kadar yükseldi.
Gelişmiş tren ağı rekabeti zorluyor
Ancak uzmanlara göre bu artışlar maliyetleri karşılamaya yetmiyor. Çünkü fiyatlara karşı oldukça hassas olan Çinli yolcular kısa ve orta mesafeli hatlarda ülkedeki geniş yüksek hızlı tren ağını tercih ediyor.
Analistler, Çin havayollarının hem yükselen enerji maliyetleri hem de hızlı tren rekabeti nedeniyle diğer Asya ülkelerindeki rakiplerine göre daha kırılgan hale geldiğini belirtirken sektörün en büyük avantajı ise devlet desteği. Uzmanlara göre Pekin yönetimi, büyük havayolu şirketlerini gerektiğinde sermaye desteğiyle ayakta tutmaya devam edecek.
Dört duvar arasına sıkışan, bilgisayarla yaşayan, e-postalar ile boğuşan beyaz yakalıların dünyası.