Pedro Sanchez, 1 Haziran itibarıyla İspanya başbakanlığı görevinde sekizinci yılını doldurdu. Ancak hükümeti ve Sosyalist Parti’yi (PSOE) kuşatan yolsuzluk soruşturmaları nedeniyle kutlama yapmaktan çok siyasi hayatta kalma mücadelesi veriyor.
Başbakanın müzisyen kardeşi David Sanchez bu hafta nüfuz ticareti suçlamasıyla yargılanmaya başladı. Badajoz kentindeki duruşmada, Sanchez’in 2017 yılında bölgesel müzik koordinatörlüğüne usulüne uygun olmayan bir atamayla getirildiği ve görevini fiilen yerine getirmediği iddia ediliyor.
Eski Sosyalist başbakan ve Sanchez’in yakın müttefiki José Luis Rodríguez Zapatero, kara para aklama soruşturmasında adı geçti. Zapatero’nun 2021 yılında Plus Ultra havayoluna 53 milyon euroluk devlet kurtarma paketini sağlamak için nüfuzunu kullandığı ve karşılığında komisyon aldığı iddia ediliyor.
Polis bu hafta Madrid’deki Sosyalist Parti genel merkezine 12 saat süren bir baskın düzenledi. Soruşturma, partinin Leire Díez adlı bir üyeye, mevcut davaları soruşturan polisleri, yargıçları ve savcıları itibarsızlaştırmak için kampanya yürütmesi yönünde ödeme yaptığı iddialarını mercek altına alıyor.
Muhalefet Sanchez’in istifasını talep ediyor
Muhafazakar Halk Partisi (PP) lideri Alberto Núñez Feijóo, yaşanan skandalları “suçlu atlıkarıncası” olarak nitelendirdi. Feijóo, Sanchez’in istifa etmesi ve gelecek yıl yapılması planlanan genel seçimlerin öne çekilmesi çağrısında bulundu.
Merkez sol eğilimli El País gazetesi, geleneksel olarak Sosyalist Parti’ye yakın durmasına rağmen, “davaların birikmesi bunların izole olaylar olmadığını gösteriyor” uyarısında bulundu. Gazete, soruşturmaların son sekiz yılda ülkeyi yöneten gücün çekirdeğine bağlandığını vurguladı.
Soruşturmalar Sanchez’in doğrudan adını henüz karıştırmış değil. Ancak eşi Begoña Gómez hakkında 2024’ten bu yana fonların kötüye kullanımı ve nüfuz ticareti iddialarıyla yürütülen bir soruşturma devam ediyor. Yargıç, Gómez’in 9 Haziran’da ön duruşmaya çıkmasına karar verdi.
Kovid maskesi skandalı partiyi sarsmaya devam ediyor
Sosyalist Parti, 2023 yılından bu yana eski Ulaştırma Bakanı ve parti genel başkan yardımcısı José Luis Abalos’un karıştığı bir soruşturma nedeniyle mercek altında. Abalos, Kovid-19 salgını sırasında 50 milyon euro (43 milyon sterlin) değerindeki maske satışından rüşvet alan bir ağa bağlantılı olmakla suçlanıyor.
Abalos suçlamaları reddediyor ve partiden ihraç edildi. Geçtiğimiz günlerde yargılanmaya başlayan Abalos, şimdi karar bekliyor. Geçen yıl parti üç numarası Santos Cerdan ile birlikte daha geniş bir rüşvet karşılığı ihaleler davasına da dahil oldu.
Sanchez, Cerdan’ı medyadaki iddialara karşı şiddetle savunmuştu. Soruşturmadan elde edilen kanıtlar kamuoyuna açıklandıktan sonra başbakan, “Sosyalist Parti ve ben ona güvenmemeliydik” açıklamasını yaptı. Cerdan ve Abalos suçlamaları reddediyor.
Zapatero davası parti içinde sembolik bir darbe
Zapatero’nun 17 Haziran’da mahkemede ifade vermesi bekleniyor. Kendisi yasadışı hiçbir şey yapmadığını ısrarla vurguluyor ve şimdilik Sanchez’in “tam desteğine” sahip.
Ipsos anket şirketinin İspanya kamuoyu araştırmaları direktörü Paco Camas, “sembolik olarak bu çok önemli” dedi. Camas, “Soruşturulan ilk eski başbakan olması bunu son derece ciddi kılıyor. Aynı zamanda Zapatero parti için ahlaki bir referans oldu” değerlendirmesinde bulundu.
Zapatero, 2004-2011 arasındaki başbakanlığı döneminde eşcinsel evlilik, tarihsel hafıza ve toplumsal cinsiyet şiddeti gibi alanlarda reformlara imza atmıştı. Ayrılıkçı grup ETA, onun görev süresinde 40 yıl süren şiddet kampanyasını sonlandırmıştı.
Koalisyon ortaklarının sabrı tükeniyor
Sanchez’in azınlık koalisyon hükümeti, parlamentodaki bölgesel milliyetçi ve sol partilerle yasama dönemi boyunca tek bir yeni bütçeyi onaylamakta zorlandı. Bask Milliyetçi Partisi (PNV), 2027’ye kadar seçim beklemenin “sorumsuzluk” olacağını ima ederek sabrının tükendiğine işaret etti.
Ancak parlamento desteğinin kaybı mutlaka Sanchez’in yolunun sonu anlamına gelmiyor. Muhalefetin güvensizlik oylamasını kazanmak için yeterli desteği yok gibi görünüyor. PNV gibi bölgelerine daha fazla özerklik isteyen partiler, PP’nin aşırı sağ Vox ile koalisyon yapması durumunda merkeziyetçi niyetlerinden endişe ediyor.
Camas, “Hükümetin seçim çağrısı yapması için bir teşvik görmüyorum, durum ne kadar kilitli ve skandaldan ne kadar etkilenmiş olursa olsun” dedi. “Sanchez direnebilir.”
Carlos III Üniversitesi siyaset bilimci Lluís Orriols, Sanchez’in geleceğinin büyük ölçüde soruşturmaların nasıl gelişeceğine bağlı olduğunu belirtti. Orriols, “Patlayıcı nitelikte ek davalar veya Sosyalist Parti’de yasa dışı finansmana dair kanıtlar, parlamentodaki ortakların kitlesel kaçışını tetikleyebilir” uyarısında bulundu.
Sanchez daha önceki siyasi krizlerde direnç gösterdi. Başbakan, yasama dönemini tamamlayacağı konusunda ısrar ediyor. Ancak Castilla-La Mancha bölge başkanı Emiliano García-Page ve eski Başbakan Felipe Gonzalez gibi parti içi eleştirmenler erken seçim çağrısı yaptı.
Dört duvar arasına sıkışan, bilgisayarla yaşayan, e-postalar ile boğuşan beyaz yakalıların dünyası.