Necla DALAN
Çantadan ayakkabıya, tişörtten mücevhere dünyanın her yerinde taklit ekonomisi neredeyse trilyon dolarlık bir büyüklüğe erişecek hale geldi. Dünyanın her yerinde markaların korkulu rüyası haline gelen taklit ürün konusunda ilginç bir gelişme Amerika Birleşik Devletleri’nde yaşandı. 1980 yılında kurulan, kablo şeklinde tasarlanan Cable ve Sculpted Cable adını verdiği bilezikleriyle tanınan lüks mücevher markası David Yurman, TJ Maxx ve Marshalls’ın ana şirketi olan TJX Companies’e telif hakkı ihlal davası açtı.
İKONİK ÜRÜNLERİN TAKLİTLERİ 16.99 DOLARA SATILIYOR
David Yurman, geçen hafta New York Güney Bölge Mahkemesi’ne yaptığı başvurdu. Marka, fiyatı 395 dolardan başlayan ve 3 bin dolara kadar çıkan ürünlerinin kopyalarının TJ Maxx ve Marshalls’da 16.99 dolara satıldığını iddia ediyor. David Yurman, bu kopyaların, yüzlerce hatta binlerce dolara satılan orijinal parçalardan “neredeyse ayırt edilemez” olduğunu ve bunun da sosyal medyada yaygın tüketici karışıklığına yol açtığını savunuyor.
İHTARNAME DE GÖNDERDİ, FAYDA ETMEDİ
Ağustos 2025’te gönderilen bir ihtarnameye rağmen, TJX’in “AVM’lerde görülen aynı popüler markalar, ama asla bizim fiyatlarımızda değil” gibi tabelalar kullanarak bu ürünleri pazarlamaya devam ettiği iddia ediliyor. David Yurman ihtiyati tedbir, suçlanan ürünlerin el konulması ve imhası, maddi tazminat, haksız kazancın iadesi, avukatlık ücretleri ve cezai tazminat talep ediyor.
Bu dava, David Yurman’ın son yıllardaki dördüncü fikri mülkiyet mücadelesi olma özelliğini taşıyor. Marka, 2000’li yılların başında PAJ Inc.’e dava açtı ve 1.5 milyon dolar tazminat kazandı. 2021 yılında Kanadalı mücevher şirketi Mejuri’ye, 2023’te Royal Chain ve Samuel B.’ye karşı ayrı dava açtı. TJ Maxx’e dava açması ise çok daha büyük bir davayı temsil ediyor. Zira bu kez hedef, taklit ürünlerin üreticileri değil, onları satan çok büyük bir perakende zinciri.
HEKELTRAŞ VE RESSAM ÇİFT KURDU
Peki David Yurman’ın hikayesi nasıl başladı? Marka, 1980 yılında her ikisi de New York doğumlu olan heykeltıraş David Yurman ile ressam ve seramikçi eşi Sybil Kleinrock tarafından kuruldu. Cable bilezik, kuruluşundan bu yana markanın imza ürünlerinden…
Kendisini “berbat bir öğrenci” olarak tanımlayan David Yurman, Bronx’ta büyüdü. 15 yaşında, kendisine kaynak tekniklerini öğreten Kübalı kaynakçı ve heykeltıraş Ernesto Gonzalez ile tanıştı. New York Üniversitesi’ni bir yıl okuduktan sonra bıraktı ve sonraki beş yılını otostop yaparak Beatnik ve San Francisco Rönesansı kültürel hareketlerine katıldı.
1960’ların başlarında modernist heykeltıraş Jacques Lipchitz’e çıraklık yaptı. Greenwich Village’da kendi atölyesini kurdu. Lincoln Center için Phillip Johnson tarafından tasarlanan ve şu anda David H. Koch Tiyatrosu olan yerdeki gezi yolunun korkuluklarının yapımında yer aldı. New York City’deki James L. Watson Uluslararası Ticaret Mahkemesi için sipariş edilen kartal heykelinde de çalıştı.
49 MAĞAZASI VAR, DÜNYA ÇAPINDA 350 NOKTADA SATILIYOR
1960’ların sonlarında heykeltıraş Hans Van de Bovenkamp’ın atölye şefi oldu. Burada Sybil Kleinrock ile tanıştı. Heykelsi mücevher üretmek için Putnam Art Works adlı bir şirket kurdular. Sonraki yıl boyunca mücevherlerini, heykellerini ve resimlerini çeşitli galerilerde ve el sanatları fuarlarında sergilediler. Amerikan el sanatları hareketinin kilit isimleri oldular. 1979’da evlendiler ve bir yıl sonra David Yurman şirketini kurdular. 1999 yılında New York’ta ilk mağazalarını açtılar. 2003 yılında oğulları Evan Yurman şirkete katıldı.
Şirketin Amerika Birleşik Devletleri, Kanada ve Fransa’da 49 mağazası var. Ayrıca ABD, Kanada, Meksika, Karayipler, İngiltere, Rusya ve Orta Doğu dahil olmak üzere dünya çapında 350’den fazla noktada da ürünleri satılıyor.
FORTUNE 100 LİSTESİNDE YER ALIYOR
Fortune 100 listesinde yer alan TJX Companies Inc.’e gelince… Merkezi Framingham, Massachusetts’te bulunan şirket, ABD ve dünya genelinde giyim ve ev tekstili ürünleri konusunda indirimli satış yapan dev bir perakendeci. Ürün yelpazesini, normal fiyatlarının genellikle yüzde 20 ila 60 altında fiyatlarla satan şirket, 1987 yılında Zayre Corp.’un bir yan kuruluşu olarak kuruldu.
1976 yılında Marshalls’ın Genel Ticaret Müdürü olan Bernard (Ben) Cammarata, indirimli perakendeci Zayre Corp. tarafından giyim ve ev tekstili ürünleri satan indirimli bir mağaza zincirinin geliştirilmesine öncülük etmesi için işe alındı. 1980’lerin sonlarında Zayre yeniden yapılandırıldı ve üç markasını (TJ Maxx, Hit or Miss ve Chadwick’s of Boston) ayırdı; bunlar, daha sonra The TJX Companies olacak şirketin ilk perakende markaları olarak hizmet verdi. Şirkete yaklaşık 40 yıl hizmet verdikten sonra Cammarata Haziran 2015’te Yönetim Kurulu Başkanlığı görevinden emekli oldu. Kurucu ve Yönetici Danışman olarak TJX’te danışmanlık yapmaya devam ediyor.
TJX’İN 2024 CİROSU 54 MİLYAR DOLAR
TJX Companies bugün ABD’de TJ Maxx, Marshalls, HomeGoods, Homesense ve Sierra; Kanada’da Winners, HomeSense ve Marshalls; Avrupa’da TK Maxx ve Homesense; ve Avustralya’da TK Maxx markalarıyla dokuz ülkede 5 binden en fazla mağazası ile faaliyet gösteriyor. ABD’de TJ Maxx, Marshalls ve Sierra için ve Avrupa’da TK Maxx’in e-ticaret siteleri var. 2024 rakamlarına göre TJX Companies’in cirosu 54 milyar doları geçiyor.
patronlardunyasi.com
Dört duvar arasına sıkışan, bilgisayarla yaşayan, e-postalar ile boğuşan beyaz yakalıların dünyası.
